Scoileanna

Bí i dteagmháil le do thoil leis an Líne Chabhrach trí ghlaoch ar 01 8874477 nó ríomhphost a sheoladh chuig: helpline@npc.ie chun eolas níos mionsonraithe a fháil.

Cén aois ba chóir do mo leanbh tosaigh ar scoil?
Caithfidh do leanbh a bheith ar a laghad 4 bliana d'aois nuair a thosaíonn sé/sí ar scoil. Nuair a bhíonn do leanbh 6 bliana d'aois tá sé éigeantach go mbeadh sé/sí ag freastal ar scoil.

Cad atá i gceist le bunoideachas agus le hiar-bhunoideachas? 
Freastalaíonn leanaí ar an mbunscoil ó bhíonn siad 4 go dtí go mbíonn siad 12 bliain d'aois. Tugtar scoileanna náisiúnta ar bhunscoileanna freisin. Tagraítear do bhunoideachas mar oideachas céadleibhéil freisin. Caitheann leanaí ocht mbliana sa bhunscoil - dhá bhliain sa sraith naíonán agus ansin sé bliana ó rang a haon go dtí rang a sé. Bogann na leanaí chuig an chéad rang eile ag deireadh gach scoilbhliana.

Freastalaíonn leanaí ar iar-bhunscoil ó bhíonn siad 12 go dtí 18 bliana d'aois. Áirítear ar na hiar-bhunscoileanna, meánscoileanna, gairmscoileanna, pobalscoileanna agus scoileanna cuimsitheacha. Tagraítear d'iar-bhunoideachas mar oideachas dara leibhéil freisin.

Cad é struchtúr na mBunscoileanna in Éirinn?
Bíonn na bunscoileanna in Éirinn faoi úinéireacht pátrúin agus bainistíonn bord bainistíochta iad. Is é/í an Príomhoide a bhíonn freagrach as an scoil a rith ó lá go lá. Bíonn múinteoir ranga ag gach rang. I roinnt scoileanna níos lú, bíonn ar an múinteoir níos mó ná aon leibhéal ranga amháin a mhúineadh ag an am céanna e.g. an 3ú rang agus an 4ú rang agus tagraítear dó sin mar rang scoilte. Múineann an múinteoir ranga na hábhair go léir sa churaclam don ghrúpa a bhíonn aige/aici. D'fhéadfadh sé go mbeadh múinteoirí eile sa scoil a thabharfadh cúnamh do mhúinteoir ranga. Mar shampla d'fhéadfadh Múinteoir Tacaíochta Teanga a bheith ag do leanbh chun cúnamh a thabhairt dó/di Béarla a fhoghlaim nó Múinteoir Tacaíochta Foghlama chun cuidiú leis na leanaí sin a bhíonn lag.

Cad is bord bainistíochta ann? 
Bainistíonn an bord bainistíochta an scoil thar ceann an phátrúin agus ar mhaithe leis na mic léinn. Is ionann jab an bhoird bhainistíochta a chinntiú go ritheann an scoil go héifeachtúil agus go bhfaigheann gach mac léinn oideachas maith.

Tá ionadaithe de chuid na ngrúpaí a leanas ar an mbord bainistíochta, tuismitheoirí, múinteoirí, iontaobhaithe (úinéirí) nó an pátrún, an Príomhoide agus an pobal. Tá tú in ann tuilleadh a léamh faoin mbord bainistíochta ar Boird Bhainistíochta Scoileanna Náisiúnta - Comhdhéanamh Boird agus Rialacha Nósanna Imeachta. [láithreán gréasáin na Roinne Oideachais agus Eolaíochta www.education.ie ]

Cé hé/hí an pátrún? 
Go ginearálta, d'fhéadfadh sé gur duine aonair nó grúpa pátrún na scoile agus déanann sé/sí/siad ionadaíocht ar úinéirí na scoile. Is féidir leis an bpátrún an scoil a bhainistiú go pearsanta nó duine nó grúpa a cheapadh, mar bhord bainistíochta, chun gníomhú mar bhainisteoir. Faoin Acht Oideachais, 1998, tá sé de cheart ag an bpátrún smacht a ghlacadh ar bhainistiú na scoile nó bord nó comhalta boird eile a cheapadh agus an Bord Bainistíochta a lánscoir agus a bhunú nó comhalta Bord aonair a scor.

Maidir le scoileanna Caitliceach agus scoileanna de chuid Eaglais na hÉireann is iad na heaspaig pátrúin na scoileanna laistigh de dheoise na heaglaise. Is é an sagart paróiste a chomhlíonann na feidhmeanna de ghnáth thar ceann an easpaig. Maidir le scoileanna ilchreidmheacha, is ionann an pátrún agus bord iontaobhaithe na cuideachta teoranta Educate Together. Maidir le Gaelscoileanna, is ionann na pátrúin a bhíonn acu agus Easpaig na hEaglaise nó Foras Pátrúnachta na Scoileanna Lán Ghaeilge, cuideachta theoranta atá socraithe suas chuige sin.

Is féidir leat mionsonraí phátrún aon scoil náisiúnta a sheiceáil trí dul i dteagmháil le Príomhoide na scoile nó trí fhéachaint ar an gclár pátrúin atá coimeádta ag an Roinn Oideachais agus Eolaíochta. [láithreán gréasáin na Roinne Oideachais agus Eolaíochta www.education.ie]
 

Cad iad na cineálacha scoileanna atá ar fáil do mo leanbh?
San earnáil bhunoideachais tá bunscoileanna státmhaoinithe, scoileanna speisialta agus bunscoileanna príobháideacha. Scoileanna náisiúnta an t-ainm a bhíodh ar bhunscoileanna státmhaoinithe agus tá na scoileanna a leanas ina measc sin:

  • Scoileanna reiligiúnda, ar nós scoileanna Caitliceacha, Eaglais na hÉireann, Moslamacha etc
  • Scoileanna neamh-shainchreidmheacha;
  • Scoileanna ilchreidmheacha; agus
  • Gaelscoileanna (scoileanna a mhúineann gach réimse den churaclam trí mheán na Gaeilge)
  • Scoileanna Gairmoideachais

Múintear cailíní agus buachaillí go leithleach i scoileanna aon ghnéis. Múintear cailíní agus buachaillí i dteannta a chéile i scoileanna comhoideachais. Freastalaíonn roinnt scoileanna speisialta ar chineálacha áirithe míchumais agus riachtanas speisialta.

Cén nós imeachta a leanfaidh mé chun mo leanbh a chlárú sa scoil áitiúil? 
Bíonn ar gach scoil a polasaí cláraithe féin a fheidhmiú. Is féidir leat do leanbh a chur chuig cibé bunscoil is mian leat, ach an áit a bheith ar fáil inti. Sa chás nach mbíonn dóthain áite sa scoil, ní mór don scoil tosaíocht a thabhairt bunaithe ar an bpolasaí cláraithe. Is é an Bord Bainistíochta a chuireann an polasaí cláraithe le chéile agus ba chóir go mbeadh sin ar fáil ach é a iarraidh.

Cé go mbíonn formhór na mbunscoileanna ábalta gach leanbh a dhéanann iarratas a chlárú, níl aon ráthaíocht uathoibríoch ann go mbeidh áit sa scoil áitiúil.

Chun do pháiste a chlárú, ba chóir duit féachaint i dtosach ar an liosta bunscoileanna i do cheantar. Cliceáil anseo le do thoil chun dul chuig liosta scoileanna na Roinne Oideachais agus Eolaíochta chun liosta na scoileanna i do cheantar a fháil. Nuair a bhíonn cinneadh déanta agat, ba chóir duit teagmháil a dhéanamh le do rogha scoil chomh luath agus is féidir chun féachaint an bhfuil áit ar fáil. Má theastaíonn ó do leanbh tús a chur leis an scoil i rith na scoilbhliana ba chóir duit teagmháil a dhéanamh le Príomhoide na scoile chomh luath agus is féidir.

D'fhéadfadh do rogha scoil do leanbh a chur ar liosta feithimh nó b'fhéidir go mbeadh ort teagmháil a dhéanamh le scoileanna eile chun áit a fháil.

Tá áit á tairiscint do mo leanbh i scoil caitliceach ach ní caitliceach mé, cad ba chóir dom a dhéanamh?
Is faoi phátrúnacht na hEaglaise Caitlicigh atá formhór na mbunscoileanna in Éirinn agus mar sin ní cás neamhghnách é sin agus tá cleachtadh ag scoileanna ag déileáil lena leithéid.

Mura dteastaíonn uait go mbeadh do leanbh páirteach in oideachas Reiligiúnach ba chóir duit é sin a chur in iúl don Phríomhoide agus tú ag clárú do leanbh. Caithfidh do leanbh a bheith faoi mhaoirseacht an mhúinteora ranga nó faoi mhaoirseacht mhúinteora eile ag gach tráth. Má theastaíonn uait go mbeadh teagasc Reiligiúnach á fháil ag do leanbh seachas an teagasc Reiligiúnach a bhíonn ar fáil sa scoil, tá roinnt roghanna agat. Ba chóir duit na roghanna atá ar fáil a phlé le Príomhoide na scoile. Socraíonn roinnt scoileanna go dtabharfaí teagasc Reiligiúnach i gcreidimh eile seachas reiligiún na scoile freisin. I gcásanna eile, socraíonn an tuismitheoirí go bhfaigheadh na leanaí an teagasc sin lasmuigh d'uaire na scoile.

Cad a tharlaíonn mura mbíonn mo leanbh ag glacadh páirte san obair ullmhúcháin don Chomaoineach nó don Chóineartú i rith uaireanta na scoile? 
Tá an dualgas maoirseachta ar an bPríomhoide, ní mór socruithe eile a dhéanamh chun maoirsiú a dhéanamh ar do leanbh, mar shampla d'fhéadfaí do leanbh a chur isteach i rang múinteora eile don tréimhse sin.

Cad ba chóir dom a dhéanamh má dhiúltaítear áit sa bhunscoil do mo leanbh?
Má bhíonn deacracht agat áit a aimsiú do do leanbh i scoil, bí i dteagmháil leis an mBord Náisiúnta Leasa Oideachais trí ríomhphost a sheoladh chuig info@newb.ie nó glaoch ar an Líne Chabhraigh Oideachais ar chostas glaoch áitiúil 1890 36 36 66.

Má dhiúltaítear áit i mbunscoil do do leanbh, tá an ceart agat an cinneadh sin a achomharc faoi Alt 29 den Acht Oideachais, 1998, cliceáil anseo chun tuilleadh eolais a fháil ar an Alt sin den Acht ar láithreán gréasáin na Roinne. Má theastaíonn aon chúnamh uait agus an achomharc sin á phróiseáil bí i dteagmháil le do thoil le Líne Chabhraigh an NPC: 01 8874477 nó seol ríomhphost chuig:helpline@npc.ie

Cé atá freagrach as mo leanbh freastal ar scoil?
Faoin Acht Oideachais (Leas) 2000 is tusa atá freagrach as a chinntiú go bhfreastalaíonn do leanbh ar scoil. Mura féidir le tuismitheoirí na leanaí aire a thabhairt dóibh, beidh caomhnóir nó cúramóir freagrach.

An bhfuil orm íoc as mo leanbh a chur ar scoil?
In Éirinn, tá gach leanbh i dteideal bunoideachas agus iar-bhunoideachas saor in aisce. Maoiníonn an stát formhór na mbunscoileanna agus freastalaíonn formhór na leanaí ar na scoileanna sin. Mar sin féin, beidh ort íoc as éide scoile, leabhair, ábhair, turais na leanaí etc. Má bhíonn deacracht agat na costais sin a íoc, d'fhéadfaí go mbeadh tú i dteideal deontas ar ais ar scoil. Ba chóir duit teagmháil a dhéanamh leis an oifigeach leasa áitiúil chun tuilleadh mionsonraí a fháil nó féadfaidh tuismitheoirí FORM BTSCFA a sheoladh ar théacs chuig 51909 agus a n-ainm agus a seoladh a chur san áireamh agus gheobhaidh siad foirm iarratais sa phost. Nó is féidir cóip den fhoirm a fháil ar líne ag www.welfare.ienó trí ghlaoch ar 1890 20 23 25.

Tá líon beag bunscoileanna príobháideacha ann. Má roghnaíonn tú do leanbh a chur chuig scoil phríobháideach beidh ort táillí a íoc gach bliain.

Tá leanaí a thagann go hÉirinn den chéad uair mar lucht iarrtha tearmainn, dídeanaithe nó leanaí oibrithe imirceacha i dteideal an t-oideachas céanna le leanaí in Éirinn. Ní mór dóibh freastal ar an scoil idir 6 agus 16 bliana d'aois. Ach is féidir leat do leanbh a chur ar scoil an Meán Fómhair tar éis dóibh a mbreithlá ceithre bliana d'aois.

An bhfuil sé de dhualgas ar mo leanbh éide scoile a chaitheamh? 
Éilíonn go leor scoileanna ar dhaltaí éide scoile a chaitheamh mar chuid de chód na scoile mar pholasaí iontrála. Mura dteastaíonn uait go gcaithfeadh do leanbh éide scoile ar chúiseanna reiligiúnach nó eile ba chóir duit labhairt leis an bPríomhoide sula dtosaíonn do leanbh ar scoil. D'fhéadfadh éide speisialta a bheith ag teastáil ó do leanbh don rang Corpoideachais nó do chúrsaí spóirt. Tabharfaidh an scoil comhairle ina leith sin. Má bhíonn deacracht agat ag íoc as éide scoile d'fhéadfá a bheith i dteideal deontais, féach ceist maidir le "An bhfuil orm íoc as mo leanbh a chur ar scoil" thuas.